Co się należy za pracę w święto?
Za pracę w święto należy się dzień wolny, a jeśli pracodawca nie oddaje dnia wolnego, należy się wynagrodzenie za nadgodziny i dodatki.
Omówmy temat od strony praktycznej. Pracujesz w święto ustawowo wolne od pracy. Pierwsza najważniejsza rzecz to ustalenie, czy ta praca w święto jest dla Ciebie pracą zgodnie z grafikiem, czy pracą pozarozkładową. Może się zdarzyć, że co prawda pracownik pracował w święto, które co do zasady jest dniem ustawowo wolnym od pracy, ale była to dla niego normalna praca zgodnie z grafikiem, a więc jest to dla niego normalny dzień roboczy.
I w takim wypadku może się okazać, że np. powstają nadgodziny dobowe czy średniotygodniowe. Pokażmy to na konkretnych przykładach, a wcześniej jeszcze podstawa prawna – przepis Kodeksu pracy:
Art. 15111. § 1. Pracownikowi wykonującemu pracę w niedziele i święta, w przypadkach, o których mowa w art. 15110 pkt 1-9 i 11 oraz w przepisach ustawy, o której mowa w art. 1519b, pracodawca jest obowiązany zapewnić inny dzień wolny od pracy:
- w zamian za pracę w niedzielę – w okresie 6 dni kalendarzowych poprzedzających lub następujących po takiej niedzieli;
- w zamian za pracę w święto – w ciągu okresu rozliczeniowego.
§ 2. Jeżeli nie jest możliwe wykorzystanie w terminie wskazanym w § 1 pkt 1 dnia wolnego od pracy w zamian za pracę w niedzielę, pracownikowi przysługuje dzień wolny od pracy do końca okresu rozliczeniowego, a w razie braku możliwości udzielenia dnia wolnego od pracy w tym terminie – dodatek do wynagrodzenia w wysokości określonej w art. 1511 § 1 pkt 1, za każdą godzinę pracy w niedzielę.
§ 3. Jeżeli nie jest możliwe wykorzystanie w terminie wskazanym w § 1 pkt 2 dnia wolnego od pracy w zamian za pracę w święto, pracownikowi przysługuje dodatek do wynagrodzenia w wysokości określonej w art. 1511 § 1 pkt 1, za każdą godzinę pracy w święto.
§ 4. Do pracy w święto przypadające w niedzielę stosuje się przepisy dotyczące pracy w niedzielę.
Czy za pracę w święto oddaje się dzień wolny czy czas wolny, czy płaci nadgodziny?
Przykład 1. Zakład pracy pracuje 7 dni w tygodniu. Pracownicy mają planowaną pracę również w niedziele i święta ustawowo wolne od pracy. Pracownik miał planowane 8 godzin pracy w święto. Pracował 8 godzin. Żadna rekompensata mu się nie należy
Przykład 2. Zakład pracy pracuje 7 dni w tygodniu. Pracownicy mają planowaną pracę również w niedziele i święta ustawowo wolne od pracy. Pracownik miał planowane 8 godzin pracy w święto. Pracował 11 godzin. Ma więc 3 nadgodziny dobowe z dodatkiem 50%, chyba, że któraś z nich zahaczyła już o porę nocną, to wówczas ona jest z dodatkiem 100%
Przykład 3. Zakład pracy pracuje 7 dni w tygodniu. Pracownicy mają planowaną pracę również w niedziele i święta ustawowo wolne od pracy. Pracownik miał planowane wolne grafikowo w święto. Jednakże na polecenie pracodawcy pracował w to święto 6 godzin. Wówczas należy mu się dzień wolny, który pracodawca musi oddać do końca okresu rozliczeniowego. Jeśli nie odda czasu wolnego za pracę w święto, powstaje konieczność wypłacenia nadgodzin średniotygodniowych (dodatek 100%) na koniec okresu rozliczeniowego.
Przykład 4. Zakład pracy pracuje 7 dni w tygodniu. Pracownicy mają planowaną pracę również w niedziele i święta ustawowo wolne od pracy. Pracownik miał planowane wolne grafikowo w święto. Jednakże na polecenie pracodawcy pracował 11 godzin. Pracodawca musi oddać dzień wolny za pracę w święto do końca okresu rozliczeniowego, a nadwyżkę ponad normę dobową, czyli 3 godziny, rozliczyć jak nadgodziny, tym razem z dodatkiem 100%, bo to nie jest dla pracownika dzień roboczy grafikowo.
W ostatnim przykładzie – jeśli pracodawca nie odda do końca okresu rozliczeniowego dnia wolnego za pracę w święto (bo np. pracownik poszedł na długotrwałe zwolnienie lekarskie i po prostu nie dało się tego dnia wolnego oddać), na koniec okresu rozliczeniowego powstają nadgodziny średniotygodniowe z dodatkiem 100%
Praca w święto – dzień wolny czy nadgodziny
Praca w święto jest dopuszczalna, jeśli zachodzą przesłanki wskazane w art. 151(10) kodeksu pracy. Praca w święto może być pracą grafikową, jeśli zakład pracy jest zakładem, gdzie pracuje się w niedziele i święta albo tzw. pracą pozarozkładową – wówczas pracodawca musi ją odpowiednio zrekompensować.
Jeśli jesteś pracodawcą, koniecznie obejrzyj nasz materiał i dowiedz się, jak zgodnie z przepisami rekompensować pracę pracowników w święto ustawowo wolne od pracy. Lepiej to wiedzieć i nie narażać się na konsekwencje w razie kontroli PIP
Jeśli natomiast jesteś pracownikiem, zobacz, co Ci się należy za pracę w święto, jakie pracodawca ma wobec Ciebie obowiązki.
Subskrybuj nasz kanał i wpadaj do nas od czasu do czasu po kolejne praktyczne poradniki z zakresu kadr i płac, prawa pracy i wynagrodzeń. A może zainteresuje Cię również: Czy można zarabiać mniej niż minimalną?
Zapraszamy również do zapoznania się z naszą ofertą szkoleniową – kursy online kadrowo – płacowe: https://spd2.pl/szkolenia-kadry-i-place-online/
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Czy za pracę w święto należy się dzień wolny czy wynagrodzenie?
Co do zasady dzień wolny – jeśli praca w święto była pracą pozarozkładową. Dopiero jeśli pracodawca nie odda dnia wolnego za pracę w święto, będące dniem ustawowo wolnym od pracy, na koniec okresu rozliczeniowego wypłaca nadgodziny średniotygodnowe
Czy praca w święto jest płatna podwójnie
Co do zasady nie. Jeśli praca w święto to praca grafikowa, pracownik otrzymuje normalne wynagrodzenie za nią. Dopiero jeśli pracuje w święto, które jest ustawowo wolne od pracy i wolne dla niego grafikowo, a pracodawca nie odda mu dnia wolnego, musi zapłacić za nadgodziny średniotygodniowe, wraz z dodatkami 100%
Czy można odmówić pracy w święto?
Co do zasady nie. Pracownik ma wykonać polecenie pracodawcy, jeśli pracodawca nakazuje mu przyjść do pracy w święto, które normalnie jest dniem wolnym. Jedynie określone grupy pracowników mogą odmówić, jeśli ma to być praca dodatkowa. Przykładowo pracownik z orzeczonym stopniem niepełnosprawności czy opiekujący się dzieckiem do lat 8.

