Czy można zarabiać mniej niż minimalne wynagrodzenie za pracę?

Czy pensja może być niższa niż wynagrodzenie minimalne?

Tak, może. Są sytuacje, gdzie pensja pracownika może być niższa niż minimalne wynagrodzenie za pracę i nie chodzi tu o niepełny etat. Niedopracowanie wyjścia prywatnego, nieusprawiedliwiona nieobecność w pracy czy praca złej jakości to przykładowe sytuacje, w których pracodawca może zapłacić mniej niż pensja minimalna i będzie to zgodne z przepisami prawa pracy.

W naszym filmie „Czy pracownik może dostać na rękę mniej niż minimalna?” wyjaśniamy, czy minimalne wynagrodzenie za pracę gwarantuje pracownikowi określoną kwotę „na rękę”. Okazuje się bowiem, że nie zawsze. Pensja minimalna jako dolna granica wynagrodzenia, które pracodawca musi wypłacić pracownikowi, może w kilku przypadkach zostać naruszona.

Czy pracodawca może wypłacić mniej niż minimalną krajową?

Często można spotkać się z przekonaniem, że pracownik, który zarabia minimalną krajową, zawsze powinien otrzymać konkretną, stałą kwotę netto na konto. Jednak rzeczywistość prawna jest nieco bardziej skomplikowana. Mogą się zdarzyć sytuacje, w których pracownik zarobi mniej niż pensja minimalna i będzie to zgodne z przepisami.

Zacznijmy od sytuacji najbardziej oczywistej. Zwróć uwagę, co mówi przepis Kodeksu pracy:

Art. 80. Wynagrodzenie przysługuje za pracę wykonaną. Za czas niewykonywania pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia tylko wówczas, gdy przepisy prawa pracy tak stanowią.

Te okresy niewykonywania pracy, za które pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia to np. czas poddania się badaniom lekarskim, udział w szkoleniach BHP i innych, na które pracodawca wysłał pracownika, ale również niektóre zwolnienia od pracy.

Tymczasem – pracownik ma nieobecność nieusprawiedliwioną. A więc za jej czas nie zachował prawa do wynagrodzenia za pracę. Pracodawca nie musi płacić za czas, którego pracownik nie przepracował i nie usprawiedliwił swojej nieobecności. To już samo w sobie powoduje obniżenie wynagrodzenia i pensja może być niższa niż minimalna obowiązująca w danym roku.

Inny przypadek – znów zacytujmy przepis z Kodeksu pracy:

Art. 82. § 1. Za wadliwe wykonanie z winy pracownika produktów lub usług wynagrodzenie nie przysługuje. Jeżeli wskutek wadliwie wykonanej pracy z winy pracownika nastąpiło obniżenie jakości produktu lub usługi, wynagrodzenie ulega odpowiedniemu zmniejszeniu.

Jeśli pracownik co prawda pracuje, ale wyniki pracy są – mówiąc obrazowo – słabe (a wynika to z np. niedbalstwa pracownika), za ten czas wynagrodzenie nie przysługuje.

A czy pracownik może dostać na rękę netto mniej niż pensja minimalna, chociaż brutto ma w wysokości co najmniej minimalnej?

Tak. Przy czym tu już w grę wchodzą potrącenia z wynagrodzenia. Pierwszym z nich jest potrącenie zaległości alimentacyjnych, egzekwowanych przez komornika. Jeśli pracodawca dostaje od komornika zajęcie wynagrodzenia za pracę na poczet należności alimentacyjnych, nie ma tu kwoty wolnej od potrąceń, a więc pracownik może na rękę dostać mniej niż minimalna.

Inny przypadek – dobrowolne potrącenie z wynagrodzenia pracownika na rzecz podmiotu trzeciego. Tu kwota wolna od potrąceń to 80% minimalnego wynagrodzenia netto pracownika (art. 91 par. 2 ust. 2 Kodeksu pracy).

Jak widzisz, są przypadki, gdzie pensja pracownika może być niższa niż minimalne wynagrodzenie za pracę, zgodnie z przepisami.

Obejrzyj nasz wideoporadnik. Wyjaśniamy, w jakich sytuacjach może się zdarzyć, że pracownik dostanie na rękę mniej, niż się spodziewał – np. z powodu potrąceń komorniczych, nieobecności nieusprawiedliwionych, potrąceń dobrowolnych z wynagrodzenia. Wskazujemy również, jakie są granice ochrony wynagrodzenia i kiedy pracodawca nie może potrącać pieniędzy z wypłaty bez zgody pracownika.

Omawiamy w praktyce, co powinno wzbudzić czujność pracownika i na co pracodawcy muszą szczególnie uważać, aby nie naruszyć przepisów prawa pracy dotyczących wynagrodzeń.

Jeśli chcesz wiedzieć, kiedy pracownik może dostać mniej niż pensję minimalną, koniecznie zapoznaj się z naszym krótkim materiałem.

Może Cię zainteresuje również: Czy można zwolnić pracownika za spóźnienie do pracy

Zapraszamy do oglądania i do śledzenia wideobloga Kadry i płace w praktyce, gdzie w prosty sposób tłumaczymy skomplikowane zagadnienia z zakresu prawa pracy, wynagrodzeń i obowiązków pracodawców. Praktycznie, prostym językiem o skomplikowanych nierzadko zagadnieniach. Subskrybuj nasz kanał i wpadaj do nas od czasu do czasu po kolejne poradniki z zakresu kadr i płac.

Temat wynagrodzeń oraz pensji minimalnej omawiamy również w naszym wygodnym i praktycznym kursie – szczegóły tutaj: Kurs online kadry i płace od podstaw. Kliknij w link i dowiedz się więcej. Zapraszamy!

FAQ – najczęściej zadawane pytania: