Wielu pracowników i pracodawców zadaje sobie pytanie: czy można zwolnić pracownicę w ciąży? Czy ciąża rzeczywiście chroni przed każdym wypowiedzeniem umowy o pracę?
Tak, ale jedynie w wyjątkowych sytuacjach. Przykładowo – pracownica w ciąży, dopuszczająca się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych, może zostać zwolniona dyscyplinarnie. Można też np. rozwiązać z nią umowę o pracę za porozumieniem stron, jeśli się zgodzi albo jeśli sama wystąpi z taką inicjatywą.
Ochrona pracownicy ciężarnej przed rozwiązaniem umowy o pracę
Kodeks pracy wskazuje ogólną zasadę:
Art. 177. § 1. Pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę w okresie ciąży, a także w okresie urlopu macierzyńskiego pracownicy, chyba że zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z jej winy i reprezentująca pracownicę zakładowa organizacja związkowa wyraziła zgodę na rozwiązanie umowy.
I następnie wyjątki od niej. Jednym z takich wyjątków, kiedy można zwolnić pracownicę w ciąży, jest właśnie wspomniane ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych – przepis jasno wskazuje, że rozwiązanie jest możliwe, jeśli zachodzą przyczyny rozwiązania bez wypowiedzenia z winy pracownicy.
Dyscyplinarka dla pracownicy w ciąży musi być oczywiście uzasadniona. To nie może być zwykłe przewinienie, ale ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych.
Co się należy pracownicy ciężarnej zwolnionej z pracy bez przyczyny?
W razie, gdyby pracodawca zwolnił ciężarną pracownicę bez przyczyny w tryby dyscyplinarnym, przysługuje jej roszczenie do sądu pracy. Może ona żądać przywrócenia do pracy albo odszkodowania, na podstawie art. 56 Kodeksu pracy.
Jeśli natomiast pracodawca wręczył jej wypowiedzenie, to wówczas zgodnie z art. 45 Kodeksu pracy pracownica ciężarna może domagać się uznania wypowiedzenia za bezskuteczne, a gdyby okres wypowiedzenia zdążył upłynąć i umowa rozwiązała się, może ona domagać się przywrócenia do pracy albo odszkodowania.
Likwidacja zakładu pracy a zwolnienie pracownicy w ciąży
Innym wyjątkiem, kiedy ochrona pracownicy w ciąży przed zwolnieniem z pracy nie jest bezwzględna, jest likwidacja zakładu pracy. Uwaga – nie stanowiska pracy, ale zakładu pracy albo ogłoszenie jego upadłości.
Nic zatem nie da pracodawcy próba zwolnienia pracownicy ciężarnej uzasadniona likwidacją stanowiska pracy. Już abstrahując od tego, czy ta likwidacja stanowiska pracy jest rzeczywista, czy pozorna, po prostu likwidacja stanowiska pracy nie uzasadnia wypowiedzenia umowy o pracę pracownicy w ciąży.
Czy można rozwiązać umowę o pracę z pracownicą w ciąży za porozumieniem stron?
Można. Rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron jest dopuszczalne w każdym czasie. Oczywiście, jeśli z propozycją rozwiązania umowy wychodzi pracodawca, pracownica musi się na takie rozwiązanie zgodzić. Niemniej to nie jest jednostronne oświadczenie pracodawcy, a obopólne porozumienie o rozwiązaniu umowy, a więc nie ma tu zakazu.
Czy pracownica w ciąży może wypowiedzieć umowę o pracę?
Oczywiście. To pracodawca nie może jej wypowiedzieć umowy, ale ona pracodawcy może. I tu ważna rzecz. Może się okazać, że pracownica wypowiada umowę o pracę nie wiedząc, że jest w ciąży. Swój bieg zaczyna okres wypowiedzenia, a pracownica dowiaduje się o swojej ciąży i chce wypowiedzenie cofnąć. Czy może?
Tak. Może to zrobić skutecznie, powołując się na błąd – po prostu nie wiedziała w chwili składania wypowiedzenia, że jest w ciąży. Pracodawca nie ma wyjścia i musi cofnięcie wypowiedzenia zaakceptować.
W drugą stronę to już tak nie działa – jeśli pracodawca wypowiedział umowę o pracę pracownicy w ciąży, po czym zreflektował się, że zrobił to niezgodnie z przepisami i chce wypowiedzenie cofnąć, to takie cofnięcie wypowiedzenia pracownicy w ciąży wymaga jej zgody.
W tym filmie wyjaśniamy zasady ochrony pracownicy w ciąży, oparte na przepisach Kodeksu pracy oraz praktyce sądowej. Dowiesz się, kiedy ochrona przed zwolnieniem działa bezwarunkowo, a w jakich sytuacjach pracodawca mimo wszystko może rozwiązać umowę z pracownicą w ciąży.
Omawiamy między innymi:
- możliwość zwolnienia dyscyplinarnego kobiety w ciąży,
- sytuacje związane z likwidacją firmy lub upadłością,
- czy pracownica w ciąży może podpisać rozwiązanie umowy za porozumieniem stron,
- oraz dlaczego likwidacja stanowiska pracy nie oznacza automatycznie, że ochrona znika.
Jeżeli jesteś pracownicą i chcesz wiedzieć, jakie masz prawa, lub jesteś pracodawcą i szukasz pewnych informacji, ten film pomoże Ci zrozumieć wszystkie najważniejsze zasady. Mówię prostym językiem, bez skomplikowanego prawniczego żargonu.
Zapraszam do oglądania, subskrybowania i zostawienia komentarza, jeśli masz pytania! Obejrzyj i w kilkanaście minut dowiesz się:
- kiedy pracownica w ciąży jest chroniona przed wypowiedzeniem umowy o pracę,
- czy można zwolnić kobietę w ciąży dyscyplinarnie,
- jakie znaczenie ma likwidacja zakładu pracy (a nie stanowiska pracy!),
- czy porozumienie stron pozwala na rozwiązanie umowy z ciężarną pracownicą,
- jakie są zasady ochrony w przypadku upadłości lub likwidacji firmy,
- dlaczego ustawa o zwolnieniach grupowych nie znosi ochrony kobiet w ciąży.
Może Cię zainteresuje również: Czy można zwolnić pracownika za spóźnienie?
FAQ – najczęściej zadawane pytania:
Czy można zwolnić pracownicę w ciąży z powodu likwidacji stanowiska pracy?
Nie. Likwidacja stanowiska pracy nie uzasadnia wypowiedzenia umowy o pracę pracownicy w ciąży. Jedynie likwidacja albo upadłość zakładu pracy pozwala na rozwiązanie umowy o pracę pracownicy ciężarnej, w terminie ustalonym z zakładową organizacją związkową (jeśli ta funkcjonuje w zakładzie pracy)
Czy można zwolnić pracownicę ciężarną dyscyplinarnie?
Tak. Ochrona przed rozwiązaniem umowy z pracownicą ciężarną nie obowiązuje, jeśli do rozwiązania dochodzi z powodu leżącego po jej stronie – np. ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych
Czy można rozwiązać umowę o pracę za porozumieniem stron z pracownicą w ciąży?
Tak, o ile wyrazi ona na to zgodę. Jednocześnie sama pracownica może wystąpić o rozwiązanie umowy za porozumieniem stron.
O przyczynach i sposobach rozwiązania umowy o pracę mówimy szczegółowo w naszym praktycznym i wygodnym kursie online – sprawdź szczegóły tutaj: Kurs kadry i płace online z zaświadczeniem.
