Jak lepiej wziąć zwolnienie lekarskie – czy obejmujące weekendy i święta wolne od pracy, czy lepiej nie? Czy jeśli pracownik bierze zwolnienie lekarskie na weekendy czy dni wolne od pracy, to czy może stracić na wynagrodzeniu?
Czy zasiłek chorobowy przysługuje za weekendy i święta objęte zwolnieniem lekarskim?
Tak, może stracić, ale – co ciekawe – może też zyskać. Może się okazać, że pracownik poszedł na zwolnienie lekarskie i za dany miesiąc wynagrodzenie otrzymał wyższe niż normalnie by otrzymał, gdyby na to zwolnienie nie poszedł.
Przepis art. 11 ust. 4 tzw. ustawy zasiłkowej mówi tak:
Zasiłek chorobowy przysługuje za każdy dzień niezdolności do pracy, nie wyłączając dni wolnych od pracy.
Ustawa z dnia 25.06.1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Dotyczy to również wynagrodzenia chorobowego. W każdym razie – jak widzisz, zasiłek przysługuje również za dni wolne od pracy, jeśli są one objęte zwolnieniem lekarskim.
Jakie dni wolne od pracy mogą być objęte zwolnieniem lekarskim?
Dni wolne to może być np. wolna ustawowo niedziela, sobota, która jest dniem wolnym z tytułu przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy, święta ustawowo wolne od pracy. Jeśli lekarz wystawia zwolnienie lekarskie od dnia do dnia, a w okresie tym są jakieś dni wolne, to za te dni wolne pracownik zachowuje prawo do chorobowego.
Pokażmy na kilku przykładach, jak to działa i dlaczego wolne weekendy mogą albo pomniejszyć albo zwiększyć wynagrodzenie pracownika, który idzie na zwolnienie lekarskie. Zakładamy dla uproszczenia, że nie obowiązuje go żaden okres wyczekiwania – mówiliśmy o nim szerzej w naszym innym materiale – link w opisie.
Jak obliczyć wynagrodzenie za przepracowaną część miesiąca i chorobowe za dni L4?
Załóżmy, że pracownik ma pensję 6000 zł brutto miesięcznie. Luty ma 20 dni roboczych, marzec np. 22 dni robocze, kwiecień 21 dni roboczych (w zależności od roku kalendarzowego) – różna ilość pracy, ale pensja ta sama.
Jeśli pracownik idzie na zwolnienie lekarskie, to za miesiąc, w którym to zwolnienie wystąpiło, on otrzyma wynagrodzenie za przepracowaną część miesiąca plus wynagrodzenie chorobowe albo zasiłek za czas zwolnienia.
Liczy się to tak. Załóżmy marzec 2026. Kalendarzowo wygląda to tak:
Załóżmy, że pracownik był na zwolnieniu lekarskim od 2 do 17 marca – w sumie 16 dni, w tym po drodze dwa weekendy.
Dostanie wynagrodzenie za 15 dni i chorobowe za te 16 dni, bo jak mówiliśmy na początku, chorobowe należy się również za dni wolne.
Wynagrodzenie za przepracowaną część miesiąca liczy się tak:
6000 – 6000 / 30 (zawsze, niezależnie od tego, ile miesiąc ma dni) * 16 (dni zwolnienia lekarskiego) = 2800 zł.
Chorobowe – podstawa (zakładamy 6000 brutto):
6000 – 13,71% z 6000 = 5177,40
5177,40 / 30 * 80% * 16 dni zwolnienia = 2209,02 zł
To są kwoty brutto. Oczywiście jeśli to ciąża, to zwolnienie lekarskie nie 80% , ale 100%, podobnie przy np. wypadku w drodze do pracy czy z pracy, wypadku w pracy.
W każdym razie – tu generalnie pensja pracownika z umowy jest obniżana za tę część miesiąca, w której pracownik był na zwolnieniu lekarskim, a za tę część liczone jest chorobowe.
Kiedy zwolnienie lekarskie w weekend zwiększa wynagrodzenie pracownika?
A teraz wyobraź sobie, że np. pracownik poszedł na zwolnienie lekarskie 23 lutego i chorował do 1 marca włącznie. Na kalendarzu wygląda to tak:
Czyli mamy tu sytuację, w której pracownik normalnie przepracował wszystkie swoje godziny w marcu, a więc dostanie pełną pensję za marzec 6000 zł. Plus za 1 marca – niedziela – dostanie chorobowe. Przypominamy przepis ustawy zasiłkowej:
Zasiłek chorobowy przysługuje za każdy dzień niezdolności do pracy, nie wyłączając dni wolnych od pracy.
1 marca to niedziela. Do tego dnia trwało zwolnienie lekarskie, a więc należy za nie naliczyć chorobowe. W konsekwencji za marzec pracownik dostaje pełną pensję, bo przepracował normalnie wszystkie godziny plus chorobowe liczone:
5177,40 / 30 * 80% * 1 dzień zwolnienia = 138,06 zł
Przykład – L4 na majówkę 1-3 maja a wynagrodzenie za cały miesiąc
A przecież może być tak, że zwolnienie lekarskie obejmuje więcej dni wolnych. Przykładowo maj 2026. 1 – 3 maja to piątek do niedzieli. 1 jest ustawowo wolny, 2 maja to sobota, załóżmy, że grafikowo wolna od pracy, 3 maja to niedziela, znów dzień ustawowo wolny.
Pracownik jest na L4 od 1 do 3 maja, od 4 do 31 maja normalnie pracuje. Za maj dostanie pełną pensję 6000 plus chorobowe:
5177,40 / 30 * 80% * 3 dni zwolnienia = 414,19 zł
Oczywiście są to kwoty brutto, ale od wynagrodzenia chorobowego nie liczy się składek społecznych, a jedynie składkę zdrowotną i podatek, z kolei od zasiłku w ogóle nie ma składek, sam podatek.
Zwolnienie lekarskie w weekend przy niepełnym etacie – jak to działa?
A to jeszcze nie koniec. Może być tak, że np. pracownik pracuje na 2/5 etatu. Dni robocze dla niego to poniedziałek i wtorek po 8 godzin, od środy do piątku wolne grafikowo, sobota wolna z tytułu przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy, niedziela wolna ustawowo.
Marzec 2026, żeby to zwizualizować:
Pracownik na zwolnieniu lekarskim od 4 do 8 marca. Przepracował wszystkie swoje dni robocze, a więc za marzec dostanie pełną pensję plus chorobowe za 5 dni. Całe zwolnienie lekarskie przypadało na okres poza godzinami pracy, ale to nie ma znaczenia, należy się za nie normalnie wynagrodzenie chorobowe albo zasiłek. Czyli znów ostatecznie płaca brutto za ten miesiąc będzie wyższa.
Załóżmy, że na te 2/5 etatu zarabia 3500 miesięcznie brutto. Za ten miesiąc dostanie zatem 3500 zł tytułem wynagrodzenia, bo przepracował wszystkie swoje godziny plus chorobowe liczone tak:
3500 – 13,71% z 3500 = 3020,15
3020,15 / 30 * 80% * 5 dni zwolnienia = 402,69 zł
To są kwoty brutto, jak wygląda wynagrodzenie chorobowe i zasiłek na liście płac mówiliśmy w naszym innym materiale, link w opisie. Obejrzyj i wszystko będziesz wiedzieć.
Zwolnienie lekarskie w równoważnym systemie czasu pracy a dni wolne
Tak samo będzie w np. równoważnym systemie czasu pracy. Załóżmy, że pracownik pracuje w dniówkach 12-godzinnych. Skoro pracuje 12 godzin na dobę, to nie może pracować codziennie od poniedziałku do piątku. Wydłużone dniówki są rekompensowane odpowiednio skróconymi innymi dniówkami albo dniami wolnymi od pracy.
W uproszczeniu – skoro marzec ma 22 dni robocze, czyli 176 godzin do przepracowania, a pracownik pracuje w dwunastkach, to można mu zaplanować np. 14 dni roboczych po 12 godzin plus jedną dniówkę 8 godzin. 14 * 12 + 8 = 168 + 8 = 176.
Łącznie ma zatem 15 dni roboczych, a nie 22. Znów marzec 2026:
Załóżmy, że cały jego czas pracy te 15 dniówek, było rozplanowanych od 2 do 20 marca. Pracownik idzie na zwolnienie lekarskie 21 marca i trwa ono do 31 marca.
Załóżmy, że zarabia 6000 brutto. No więc on za ten miesiąc dostanie 6000 brutto plus chorobowe za okres od 21 do 31 marca.
Wynagrodzenie za pracę: 6000
Wynagrodzenie chorobowe:
6000 – 13,71% z 6000 = 5177,40
5177,40 zł / 30 * 80% * 11 dni zwolnienia lekarskiego od 21 do 31 marca = 1518,70 zł
Widzisz? Pracownik nie dość, że dostanie pełną pensję, to jeszcze ponad 1500 zł chorobowego.
To są oczywiście sporadyczne przypadki, aby w systemie równoważnym planować pracę tak „gęsto”, że on pracuje codziennie po 12 godzin, ale jest to dozwolone. Byle miał zapewniony odpoczynek dobowy 11 godzin.
Jeśli pracownik ma stawkę godzinową wynagrodzenia, to tu również – wynagrodzenie należy się za godziny przepracowane, a za weekendy i dni wolne objęte zwolnieniem lekarskim należy się wynagrodzenie chorobowe albo zasiłek.
Kiedy L4 w weekend nie zwiększa wynagrodzenia – odwrotna sytuacja
I na koniec jeszcze odwrotna sytuacja – pracownik ma zwolnienie lekarskie obejmujące wszystkie dni robocze, a jedynie np. jeden dzień wolny od pracy wystaje poza to zwolnienie. Znów na przykładzie marca:
Załóżmy, że był na zwolnieniu lekarskim od 2 do 31 marca. 1 marca – niedziela – nie jest objęta zwolnieniem. Czy w takim wypadku za tę niedzielę pracownik ma jakieś wynagrodzenie, skoro ma stawkę miesięczną np. 6000 zł?
Co mówi art. 80 Kodeksu pracy o wynagrodzeniu za dni wolne?
Nie. Za tę niedzielę pracownik nic nie dostanie. Art. 80 Kodeksu pracy wskazuje wprost, że wynagrodzenie należy się za pracę wykonaną, a za okres niewykonywania pracy jedynie, jeśli ustawa tak stanowi.
Czyli gdyby np. pracownik dostarczył pracodawcy zwolnienie lekarskie od 2 do 6 marca, potem weekend bez zwolnienia, potem od poniedziałku 9 marca kolejne zwolnienie lekarskie do 31 marca, to znów nie przepracował ani jednego dnia w marcu, a więc nie należy się żadne wynagrodzenie za pracę, a jedynie wynagrodzenie chorobowe albo zasiłek za dni objęte zwolnieniem lekarskim.
W takim wypadku nie stosujemy przepisu, o którym mowa w §11 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy.
Przepis mówi, w dużym skrócie, że jeśli pracownik był na zwolnieniu lekarskim przez część miesiąca, to wynagrodzenie za pozostałą część miesiąca należy liczyć tak:
6000 – 6000 / 30 * 29 dni zwolnienia lekarskiego = 200 zł.
Normalnie tak byśmy liczyli, gdyby pracownik przepracował cokolwiek w tym miesiącu, ale on ma dwa dni niepokryte zwolnieniem lekarskim i obydwa są dla niego dniami wolnymi od pracy.
Podsumowanie – kiedy zwolnienie lekarskie w weekend się opłaca finansowo?
A więc na zakończenie – opłaca się brać zwolnienie lekarskie również na weekend i dni wolne od pracy, jeśli pracownik pomimo tego i tak przepracuje w danym miesiącu wszystkie należne godziny.
Wówczas nie dość, że dostanie pełne wynagrodzenie za pracę, to jeszcze wynagrodzenie chorobowe albo zasiłek chorobowy za dni zwolnienia lekarskiego przypadające na te dni wolne od pracy.
O zwolnieniach lekarskich i zasadach naliczania wynagrodzenia chorobowego i zasiłku mówimy w naszym kursie online Kadry i płace – sprawdź szczegóły tutaj: https://kadryiplace.edu.pl/kurs-online-kadry-i-place/
Najczęściej zadawane pytania:
Czy zasiłek chorobowy przysługuje za weekendy i święta?
Tak. Zgodnie z art. 11 ust. 4 ustawy zasiłkowej zasiłek chorobowy przysługuje za każdy dzień niezdolności do pracy, nie wyłączając dni wolnych od pracy. Dotyczy to zarówno niedziel, sobót wolnych z tytułu pięciodniowego tygodnia pracy, jak i świąt ustawowo wolnych od pracy. Jeśli zwolnienie lekarskie obejmuje te dni, pracownik zachowuje prawo do chorobowego.
Czy zwolnienie lekarskie w weekend może zwiększyć wynagrodzenie pracownika?
Tak. Jeśli L4 przypada wyłącznie na dni wolne od pracy, a pracownik przepracował wszystkie swoje dni robocze w danym miesiącu, dostaje pełne wynagrodzenie za pracę plus wynagrodzenie chorobowe lub zasiłek za dni wolne objęte zwolnieniem. W efekcie jego łączne wynagrodzenie za dany miesiąc jest wyższe niż pensja, którą normalnie by otrzymał.
Jak obliczyć wynagrodzenie za część miesiąca przy zwolnieniu lekarskim?
Wynagrodzenie za przepracowaną część miesiąca oblicza się odejmując od pełnej pensji kwotę wyliczoną według wzoru: pensja brutto podzielona przez 30 (zawsze, niezależnie od liczby dni w miesiącu) i pomnożona przez liczbę dni zwolnienia lekarskiego (jeśli jest płatne). Przykładowo przy pensji 6000 zł i 16 dniach L4: 6000 – (6000 / 30 × 16) = 2800 zł.
Czy przy niepełnym etacie zwolnienie lekarskie w weekend jest płatne?
Tak, na tych samych zasadach. Jeśli pracownik zatrudniony na niepełny etat ma zwolnienie lekarskie przypadające na dni, w których grafikowo nie pracuje, i jednocześnie przepracuje wszystkie swoje dni robocze w danym miesiącu, dostanie pełne wynagrodzenie plus chorobowe za dni wolne objęte L4.
Czy w równoważnym systemie czasu pracy L4 w dni wolne jest płatne?
Tak. W równoważnym systemie czasu pracy, gdzie pracownik pracuje w wydłużonych dniówkach, a pozostałe dni są wolne, zwolnienie lekarskie przypadające na dni wolne również jest płatne. Jeśli pracownik przepracował wszystkie zaplanowane dniówki, a L4 przypada na dni wolne po zakończeniu grafiku, dostaje pełną pensję plus chorobowe za dni wolne objęte zwolnieniem.
Co jeśli dni wolne od pracy wypadają poza zwolnieniem lekarskim?
Za dni wolne od pracy niepokryte zwolnieniem lekarskim wynagrodzenie nie przysługuje. Zgodnie z art. 80 Kodeksu pracy wynagrodzenie należy się za pracę wykonaną. Jeśli pracownik nie pracował i nie był na L4, nie ma podstawy do wypłaty wynagrodzenia za ten dzień.
Co jeśli pracownik ma dwa oddzielne zwolnienia lekarskie z przerwą przypadającą na weekend?
Za dni wolne między dwoma zwolnieniami lekarskimi wynagrodzenie nie przysługuje — o ile pracownik nie przepracował w danym miesiącu żadnych dni roboczych. Jeśli przerwa między zwolnieniami przypada wyłącznie na weekend, a pracownik przez cały miesiąc nie wykonywał pracy, za dni wolne między zwolnieniami nie należy mu się żadne świadczenie.
Czy jeśli L4 obejmuje prawie cały miesiąc i zostają tylko dni wolne, pracownik dostaje wynagrodzenie za te dni?
Nie. Jeśli pracownik nie przepracował w danym miesiącu ani jednego dnia roboczego, a jedynie kilka dni wolnych wypada poza zwolnieniem lekarskim, za te dni wolne wynagrodzenie nie przysługuje. Pracownik otrzymuje tylko wynagrodzenie chorobowe lub zasiłek za dni objęte L4.
Kiedy zwolnienie lekarskie w weekend się nie opłaca finansowo?
L4 obejmujące weekend nie jest korzystne, gdy pracownik i tak nie przepracowałby tych dni — czyli gdy weekendy przypadają w środku długiego zwolnienia lekarskiego obejmującego również dni robocze. W takim przypadku za dni robocze pracownik i tak otrzyma chorobowe, a za weekendy chorobowe jest wliczone w łączną kwotę świadczenia — nie pojawia się żaden dodatkowy zysk w stosunku do wynagrodzenia.
