Jak liczyć urlop przy pierwszym zatrudnieniu? [poradnik]

Jak się liczy urlop w pierwszej pracy?

Urlop w pierwszej pracy to 1/12 z 20 albo 26 dni, czyli odpowiednio 1,67 albo 2,16 dnia z upływem każdego miesiąca pracy. Tego urlopu nie zaokrągla się w górę do pełnego dnia.

A jak to wygląda w praktyce? Załóżmy taką sytuację. Pracownik podejmuje pierwszy raz pracę na etacie. Wcześniej pracował jedynie na umowie zlecenie. Ta umowa zlecenia będzie się wliczać do stażu pracy, od którego zależy wymiar urlopu, ale nie samo prawo do urlopu.

Wiesz pewnie, że pracownik ma 20 albo 26 dni urlopu wypoczynkowego. To są wymiary należne za cały rok. Jeśli pracownik pracuje krócej, urlop w danym roku liczy się proporcjonalnie do okresu zatrudnienia w danym roku.

Co mówi przepis Kodeksu pracy:

Art. 153. § 1. Pracownik podejmujący pracę po raz pierwszy, w roku kalendarzowym, w którym podjął pracę, uzyskuje prawo do urlopu z upływem każdego miesiąca pracy, w wymiarze 1/12 wymiaru urlopu przysługującego mu po przepracowaniu roku.

Ile urlopu po miesiącu pracy?

1/12 z 20 albo 26 dni, czyli 1,67 dnia albo 2,16 dnia. Ale tu ważna jest jeszcze jedna rzecz. Sam sposób liczenia tego miesiąca. Pokażmy to na przykładach.

• Przykład 1. Pracownik zatrudniony 1 marca – miesiąc pracy upływa 31 marca i z tym dniem pracownik nabywa prawo do pierwszego urlopu.
• Przykład 2. Pracownik zatrudniony 1 kwietnia – miesiąc pracy upływa 30 kwietnia i z tym dniem pracownik nabywa prawo do urlopu
• Przykład 3. Pracownik zatrudniony 1 lutego – miesiąc pracy upływa 28 (29) lutego i z tym dniem pracownik nabywa prawo do urlopu
• Przykład 4. Pracownik zatrudniony 10 marca – miesiąc pracy upływa 9 kwietnia i z tym dniem pracownik nabywa prawo do urlopu

Załóżmy teraz, że pracownik pracuje po 8 godzin dziennie od poniedziałku do piątku. Z upływem miesiąca pracy nabywa prawo do pierwszego urlopu 1/12 z 20 albo 26 dni. Czyli odpowiednio 1,67 albo 2,17 dnia. Dzień przeliczeniowy urlopu to co do zasady 8 godzin (chyba, że pracownika obowiązuje inna norma dobowa, np. pracownik niepełnosprawny w stopniu umiarkowanym czy znacznym z normą dobową 7 godzin).

No więc pracownik może wykorzystać 1 dzień urlopu – fizycznej nieobecności w pracy, a niewykorzystana końcówka przechodzi na kolejne miesiące.

Wróćmy jeszcze do tych 20 czy 26 dni. Jeśli pracownik ma staż pracy wraz z okresami zaliczalnymi co najmniej 10 lat, ma prawo do 26 dni urlopu wypoczynkowego za rok. Do tych okresów, od których zależy wymiar urlopu, wlicza się szkołę (np. 8 lat za studia, 6 lat za studia policealne, 4 albo 5 lat za technikum itd.).

Czy umowa zlecenia liczy się do urlopu?

Co ważne, od 2026 roku do okresu, od którego zależy wymiar urlopu, wlicza się nie tylko szkołę i pracę, ale również np. okres prowadzenia własnej działalności gospodarczej, okres pracy na zleceniu, okres pracy za granicą, okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych, okres stażu ze stypendium stażowym.

Jeśli pracownik pracował na zleceniu czy prowadził swoją działalność gospodarczą, ZUS wystawi mu zaświadczenie i na podstawie tego zaświadczenia okres ten zostanie zaliczony do stażu, od którego zależą uprawnienia pracownicze, w tym prawo do urlopu wypoczynkowego 26 dni za rok.

Może się okazać, że umowa zlecenia nie podlegała składkom ZUS (student czy uczeń do 26 roku życia). Wówczas dowodem na taką umowę będzie nie zaświadczenie z ZUS, ale np. kopia umowy plus potwierdzenia przelewów wynagrodzenia, zaświadczenie od zleceniodawcy itd.

Jedna ważna rzecz – przepis mówi, że urlop w pierwszej pracy liczy się jako 1/12 z należnego wymiaru, z upływem miesiąca pracy, ale ten należny wymiar dotyczy urlopu, jaki by przysługiwał pracownikowi po przepracowaniu roku. O co tu chodzi? Omówmy, bo to bardzo ważne.

Załóżmy, że zatrudniamy pracownika z dniem 1 czerwca. Ma on wykształcenie wyższe, czyli do stażu urlopowego ma 8 lat. Plus przed podjęciem studiów pracował na umowie zlecenia przez półtora roku.

Na dzień zatrudnienia on ma zatem staż urlopowy 8 + 1,5 = 9,5 roku. Teoretycznie zatem wymiar urlopu wypoczynkowego to 20 dni. Tyle, że przepis mówi, że z upływem miesiąc pracy pracownik nabywa prawo do 1/12 z wymiaru przysługującego po przepracowaniu roku.

No więc musimy w dniu zatrudnienia niejako z góry doliczyć jeden rok. Doliczamy i mamy 10,5 roku stażu. No więc pracownik już ma prawo do 26 dni urlopu za rok, a więc z upływem każdego miesiąca pracy nabywa prawo do 1/12 z 26 = 2,16 dnia urlopu.

Urlop wypoczynkowy w pierwszej pracy – zasady

Podejmujesz pierwszą pracę w życiu i zastanawiasz się, jak liczyć urlop przy pierwszym zatrudnieniu? Nie wiesz, ile masz urlopu po miesiącu albo na całym okresie próbnym? Bez obaw – zapoznaj się z naszym materiałem – omawiamy w nim, jak się liczy urlop w pierwszej pracy, czy pracownik może iść na wolne urlopowe w pierwszym miesiącu zatrudnienia, co się dzieje, jeśli pracownik podejmujący pracę po raz pierwszy w życiu zmienia pracodawcę w trakcie roku

W tym odcinku omawiamy szczegółowo urlop w pierwszej pracy. Rok debiutu zawodowego to rok, w którym pracownik nabywa prawo do urlopu nie od razu, ale z upływem miesiąca pracy. Są jednak przypadki, że nie nabędzie tego urlopu w ogóle.

A jak go liczyć? Z puli 20 czy 26 dni? O tym też mówimy w naszym materiale. Urlop wypoczynkowy to jedno z podstawowych praw pracownika, ale przy pierwszym zatrudnieniu zasady jego naliczania nie są tak oczywiste. W tym filmie wyjaśniam, jak dokładnie liczy się urlop w pierwszym roku pracy – miesiąc po miesiącu.

Sprawdź także: Co się należy pracownikowi za pracę w święto

Dowiesz się m.in.:

• ile dni urlopu przysługuje osobie zatrudnionej po raz pierwszy na etacie,
• jak nalicza się urlop w pierwszym roku pracy – czy od razu należy się cały wymiar, czy cząstkowo,
• od kiedy dokładnie liczony jest miesiąc pracy uprawniający do 1/12 urlopu,
• co dzieje się w przypadku zmiany etatu lub rozwiązania umowy przed końcem roku.

Film pomoże Ci zrozumieć zasady naliczania urlopu zgodnie z Kodeksem pracy – zarówno z perspektywy pracownika, jak i pracodawcy.

O urlopach i ich naliczaniu oraz udzielaniu mówimy również w naszym kursie – sprawdź szczegóły tutaj: Kurs kadry i płace online