Od 2026 roku praca na zleceniu zaczyna mieć dużo większe znaczenie niż dotychczas. Jeśli jesteś studentem i dorabiasz na umowie zleceniu, warto już dziś zadbać o kilka dokumentów – bo mogą Ci się bardzo przydać po studiach.
Umowa zlecenia a staż pracy od 2026 – co się zmienia?
Jeśli pracujesz na zleceniu i nie jesteś studentem albo jesteś, ale masz więcej niż 26 lat, to tu problemu, o którym zaraz powiemy – nie ma. Z tytułu tej umowy podlegasz składkom społecznym w ZUS, a więc dostaniesz w ZUS zaświadczenie, pracodawca ten okres pracy na zleceniu doliczy Ci do stażu pracy, od którego zależą Twoje uprawnienia pracownicze.
Studiujesz i dorabiasz sobie pracując na umowie zlecenia. Od maja 2026 roku (a dla budżetówki od stycznia 2026 roku) okresy pracy na zleceniu w końcu zaliczają się do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze. Czyli ta Twoja praca na zleceniu będzie mieć wpływ na Twoje uprawnienia, jeśli np. po studiach podejmiesz pracę na etacie. Zaraz powiemy o tym więcej.
Od razu bardzo ważna rzecz – studenci, jeśli macie takie umowy zlecenia, gromadźcie je wszystkie, gromadźcie potwierdzenia przelewów wynagrodzenia, a na koniec umowy poproście jeszcze zleceniodawcę, aby wystawił Wam krótkie zaświadczenie, że w okresie „od do” byliście zatrudnieni w jego firmie.
Dlaczego student na umowie zlecenia nie dostanie zaświadczenia z ZUS?
Po co to zbierać? Otóż okres trwania zleceń zalicza się do stażu pracy co do zasady na podstawie zaświadczenia, wydanego przez ZUS. Tymczasem student zatrudniony na umowie zlecenia nie podlega zgłoszeniu do ZUS. Nie dostanie więc takiego zaświadczenia.
Ministerstwo pracy wskazywało wprost – „Jeśli Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie posiada danych na temat jakiegoś zatrudnienia czy czasu pracy na przykład na umowie zlecenie, bo to dotyczyło okresu sprzed wielu lat, albo z okresu, w którym ktoś nie podlegał składkom, bo np. pracował jako student, ale dana osoba posiada inne dokumenty: ma umowę gdzieś w szufladzie albo ma potwierdzenia z banku otrzymywanych przelewów, to może skorzystać z tych dokumentów”
Co mówi art. 302¹ Kodeksu pracy o dokumentowaniu stażu z umowy zlecenia?
I tu pojawia się konieczność udowodnienia pracy na zleceniu. Art. 302(1) Kodeksu pracy wskazuje, że okresy podlegania ubezpieczeniom m.in. z tytułu zawartej umowy zlecenia dokumentuje się zaświadczeniem wydanym przez ZUS. Wy takiego zaświadczenia nie dostaniecie, bo będąc studentem do 26 roku życia, pracując na umowie zlecenia, nie jesteście z tego tytułu zgłoszeni w ZUS.
Aby więc ten okres pracy na zleceniu przyszły pracodawca zaliczył studentowi do stażu pracy, od którego może zależeć nawet wysokość wynagrodzenia studenta, musi on mieć stosowne dokumenty. Skoro nie ma zaświadczenia z ZUS, konieczne jest przedłożenie wszelkich innych dokumentów.
Jakie dokumenty zbierać, żeby udokumentować pracę na zleceniu podczas studiów?
Sama umowa zlecenia jest oczywiście zawarta na okres od do, ale sama umowa to trochę mało. Umowa może być przecież zawarta np. od 1 lipca do 30 września, ale już w drugim tygodniu pracy na tej umowie zlecenia student ją rozwiązał. Przyszły pracodawca może chcieć również innych dokumentów. I po to właśnie warto gromadzić nie tylko same umowy, ale również potwierdzenia przelewów itd.
Student, który ma więcej niż 26 lat, podlega już podatkowi dochodowemu, a więc on dostanie dodatkowo od zleceniodawcy PIT-11, ale on nie wskazuje okresu zatrudnienia na umowie zlecenia. Nadal jednak jest to pewien dowód pośredni.
Co bardziej opłaca się liczyć do stażu pracy – studia czy umowa zlecenia?
Wracamy do pytania z tematu – co lepiej zaliczać do stażu – zlecenie czy okres studiów? Odpowiedź jest prosta – jedno i drugie. Studia dają bowiem tylko lata pracy do stażu, od którego zależy wymiar urlopu wypoczynkowego. I do niczego więcej w zasadzie się nie liczą.
Jak studia liczą się do wymiaru urlopu wypoczynkowego?
Wiesz pewnie, że pracownik może mieć 20 albo 26 dni urlopu wypoczynkowego za rok – jeśli nie, to posłuchaj naszego innego materiału, mówiliśmy o urlopach szczegółowo, link w opisie. Te 26 dni urlopu za rok ma pracownik, który ma staż pracy co najmniej 10 lat.
Do tych 10 lat za same studia liczy się 8 lat. Czyli wystarczy mieć ukończone studia plus przepracować 2 lata i już ma się te 10 lat stażu, czyli urlop 26 dni za rok – mówiliśmy o tym szerzej tutaj: Ile lat do urlopu dają szkoła i studia?
Zlecenie z kolei liczy się do stażu ogólnego. Ono oczywiście również się liczy do stażu urlopowego, ale jeśli pracujesz na zleceniu w trakcie studiów i kończysz te studia, to do stażu urlopowego bardziej opłaca się zaliczyć studia, bo one dają 8 lat od razu, zgodnie z tym przepisem z Kodeksu pracy:
Art. 155 § 2. Jeżeli pracownik pobierał naukę w czasie zatrudnienia, do okresu pracy, od którego zależy wymiar urlopu, wlicza się bądź okres zatrudnienia, w którym była pobierana nauka, bądź okres nauki, zależnie od tego, co jest korzystniejsze dla pracownika.
Dobrze. Teraz sama umowa zlecenia. Ona – jak mówiliśmy – liczy się do stażu ogólnego, od którego zależą uprawnienia pracownicze. Te uprawnienia zależne od stażu to np. nagroda jubileuszowa, dodatek stażowy, wypłacany w niektórych zakładach pracy. Może się też zdarzyć, że w trakcie studiów pracujesz na zleceniu w firmie X, a po ukończeniu studiów już normalnie na etacie w tej samej firmie.
A więc to zlecenie z czasu studiów będzie się w tej firmie liczyć do stażu, od którego zależy długość okresu wypowiedzenia umowy.
Może być też tak, że np. umowę zlecenia zawierasz już po studiach. Wówczas do stażu urlopowego liczą się studia – jako 8 lat, a potem dodaje się ten czas trwania umowy zlecenia, bo okresy nauki i pracy nie pokrywają się.
A art. 302(1) §10 Kodeksu pracy wskazuje jasno – w przypadku nakładania się okresów, o których mowa w § 1-7 (czyli okres prowadzenia własnej działalności gospodarczej, czasu pracy na zleceniu itd.), lub nakładania się tych okresów na okres pozostawania w stosunku pracy do okresu zatrudnienia wlicza się okres najkorzystniejszy dla osoby, której okresy będą podlegały wliczeniu do okresu zatrudnienia.
Kilka umów zlecenia równolegle – jak liczyć staż pracy?
Ten przepis nie dotyczy pracy na zleceniu podczas studiów, bo same studia liczą się jedynie do stażu urlopowego. Może być jednak tak, że np. student ma dwie czy więcej równoległych umów zlecenia. Wówczas one nie podlegają sumowaniu – to znaczy podlegają jedynie okresy niepokrywające się.
Czyli w praktyce – jeśli studiujesz i pracujesz na zleceniu, to oczywiście masz z tego jakiś przychód tu i teraz, ale zadbaj o to, aby zachować kopię zawartej umowy, potwierdzenia przelewów wynagrodzenia czy poproś byłego zleceniodawcę o krótkie zaświadczenie, potwierdzające Twoją pracę na zleceniu.
Dlaczego dokumenty ze zlecenia mają szczególne znaczenie w budżetówce?
W przyszłości te dokumenty mogą mieć duże znaczenie – szczególnie, jeśli podejmiesz zatrudnienie w budżetówce. W budżetówce powszechne są niemal takie dodatki do wynagrodzenia, jak dodatek stażowy i może okazać się, że zlecenia z czasu studiów dadzą Ci kiedyś dodatkowy składnik wynagrodzenia.
Umowa o dzieło a staż pracy
I dla formalności jeszcze – to, o czym mówiliśmy, nie dotyczy umów o dzieło. Umowy o dzieło w ogóle się nie liczą do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze.
Najczęściej zadawane pytania:
Czy umowa zlecenia liczy się do stażu pracy?
Tak, od maja 2026 roku okresy pracy na umowie zlecenia zaliczają się do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze. W budżetówce zmiana ta obowiązuje już od stycznia 2026 roku.
Czy student na umowie zlecenia ma staż pracy?
Tak, od maja 2026 roku okres pracy na umowie zlecenia podczas studiów zalicza się do stażu pracy. Problem polega na tym, że student do 26. roku życia nie podlega ubezpieczeniom ZUS z tytułu zlecenia, przez co nie może uzyskać standardowego zaświadczenia z ZUS potwierdzającego ten okres.
Jak udokumentować pracę na umowie zlecenia jako student?
Skoro student nie dostanie zaświadczenia z ZUS, musi zgromadzić inne dokumenty: kopie zawartych umów zlecenia, potwierdzenia przelewów wynagrodzenia oraz zaświadczenie od zleceniodawcy potwierdzające okres zatrudnienia. Ministerstwo Pracy potwierdziło, że takie dokumenty mogą zastąpić zaświadczenie z ZUS.
Co lepiej liczyć do stażu pracy – studia czy umowę zlecenia?
Jedno i drugie, ale każde do czego innego. Studia liczą się wyłącznie do stażu urlopowego i dają 8 lat stażu zgodnie z art. 155 §2 Kodeksu pracy. Umowa zlecenia liczy się do ogólnego stażu pracy, od którego zależą m.in. nagroda jubileuszowa, dodatek stażowy i długość okresu wypowiedzenia.
Ile lat stażu dają studia?
Ukończone studia wyższe dają 8 lat stażu pracy wliczanego do wymiaru urlopu wypoczynkowego, zgodnie z art. 155 §2 Kodeksu pracy. Oznacza to, że po ukończeniu studiów wystarczą 2 lata pracy na etacie, żeby osiągnąć 10 lat stażu i nabyć prawo do 26 dni urlopu za rok.
Czy umowa zlecenia podczas studiów liczy się do okresu wypowiedzenia?
Tak, jeśli pracowałeś na zleceniu w firmie X podczas studiów, a następnie zatrudniłeś się tam na etacie, okres zlecenia wlicza się do stażu ogólnego w tej firmie, od którego zależy m.in. długość okresu wypowiedzenia.
Co jeśli student miał kilka umów zlecenia w tym samym czasie?
Zgodnie z art. 302¹ §10 Kodeksu pracy, równoległe umowy zlecenia nie podlegają sumowaniu. Do stażu wlicza się tylko okresy niepokrywające się – zawsze ten najkorzystniejszy dla pracownika.
Czy umowa o dzieło liczy się do stażu pracy?
Nie. Umowa o dzieło w ogóle nie liczy się do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze. Nie ma od tej zasady żadnych wyjątków.
Czy PIT-11 potwierdza staż pracy na umowie zlecenia?
Nie bezpośrednio. PIT-11 nie wskazuje okresu zatrudnienia na umowie zlecenia, ale może stanowić pośredni dowód wykonywania pracy w danym roku. Dotyczy to studentów po 26. roku życia, którzy podlegają podatkowi dochodowemu i otrzymują PIT-11 od zleceniodawcy.
Dlaczego dokumenty ze zlecenia są ważne w budżetówce?
W budżetówce powszechnie obowiązuje dodatek stażowy uzależniony od długości stażu pracy. Udokumentowane zlecenia ze studiów mogą realnie zwiększyć wynagrodzenie pracownika zatrudnionego w sektorze publicznym.
